Ay’ın Uzak Yüzüne Gönderderilen Çin Uzay Aracı; Chang’e 4

-

Bir süredir Ay üzerinde çalışmalar yürüten Çin Ulusal Uzay Yönetimi (CNSA) geçtiğimiz günlerde Ay’ın Uzak Yüzüne (karanlık yüzüne) Chang’e 4 uzay aracını yolladı. Ay toprağının yapısı, güneş rüzgarları, radyo dalgaları ve uzayda canlı yaşamı hakkında araştırma yapması planlanıyor.

Chang’e 4 olarak ismi verilen görev, 8 Aralık Cumartesi günü Long March 3B roketi üzerinde uzaya gönderildi. Yaklaşık 23 günlük bir uçuşun ardından 31 Aralık 2018’de ayın uzak yüzüne ulaşması ve inişin 1 ocak 2019’da gerçekleştirilmesi bekleniyor. 

Ay'ın Uzak Yüzüne Gönderderilen Çin Uzay Aracı; Chang'e 4

Sabit araç ve keşif aracı olmak üzere iki parçadan oluşan sistemde, araçların üzerinde bulunan sensör ve donanımlar farklı alanlarda araştırmalar yaparak, ayın yapısı ve astrofiziksel olayları hakkında bilimsel veriler toplayacak. İnişi başarıyla gerçekleştirir ve sorun çıkmazsa keşif aracı iniş yapan sabit araçtan ayrılıp Ay’ı keşfetmeye ve dünyaya görüntüler göndermeye başlayacak. Çin tarafından verilen bilgilere göre keşif aracında şu donanımlar bulunuyor.

Chang’e 4 Keşif Aracı Donanımları

  • Panoramik Fotoğraf Makinesi (PCAM)
  • Ay’ın Yer Radarı Modellemesi içi radar (LPR) –yer altı radarı
  • Görünür ve Yakın Kızılötesi Görüntüleme Spektrometresi (VNIS) -yüzey malzemeleri ve atmosferik iz gazlarının tanımlanması için-
  • Nötrler için Gelişmiş Küçük Analiz Cihazı (ASAN) –enerjik nötr atom analizörü– (Güneş rüzgârının ay yüzeyiyle etkileşimi ve Ay’da su oluşumunun ardındaki süre açıklaması bekleniyor)

Ay'ın Uzak Yüzüne Gönderderilen Çin Uzay Aracı; Chang'e 4

İniş takımında ise temel olarak iniş bölgesinin jeofiziğini incelemek için kimyasal analiz kabiliyetine sahip bilimsel yükler bulunuyor. Ayrıca küçük bir ekosistemin oluşabileceği bir kutu da aya gönderiliyor. İçinde patates tohumu, “Arabidopsis thaliana” tohumu ve ipek böceği yumurtalarının bulunduğu kutu istenildiği gibi gerçekleşirse ipek böcekleri yumurtalarında çıkıp, hayvan ve bitkinin oluşturduğu küçük ekosistem içinde canlıların gelişimi ve davranışları kamera/sensörlerle incelenecek. İniş takımları içinde bulunan araştırma ekipmanları ise şu şekilde;

Chang’e 4 Sabit Araç Donanımları

  • İniş Takımı Kamerası (LCAM)
  • Arazi Kamerası (TCAM)
  • Düşük Frekans Spektrometresi (LFS) -Güneş patlamalarını araştırmak için- 
  • Aya İniş Nötronları ve Dozimetri (LND) -Gelecekte Ay’a yapılacak olan insa keşifleri için radyasyon incelemesi yapacak ve Güneş rüzgarlarını inceleyecek-
  • Bitkilerin ve böceklerin sinerji içinde birlikte yaşayıp yaşayamayacağını test etmek içi 3kg’lık kutu

Araç Güneş sistemindeki en eski çarpma kraterlerinden olduğu düşünülen 180km çapındaki Von Karman kraterine iniş yapacak. Çalışmalarını bu alanda yürütmelerinin en büyük sebebi, gelecekte Aya kurulacak üs’ün bu kratere yakın olması gösteriliyor. Ayrıca sembolik bir anlam taşıyan bu bölge Çin uzay programının kurucusu olan Qian Xuesen‘in doktora danışmanı, Theodore von Kármán adlı bilim insanından geliyor.

Ay'ın Uzak Yüzüne Gönderderilen Çin Uzay Aracı; Chang'e 4

Daha önce Mayıs ayında Dünya-Ay L2 noktasının etrafındaki hale yörüngesine yerleştirilen ve Ayın dönüşü ile senkron olarak hareket eden Queqiao iletişim uydusu bu projede önemli bir bölümünü oluşturuyor. Aydan yaklaşım olarak 60 kilometre uzaklıkta ve ayın karanlık yüzüne gören Queqiao ay-dünya arasında iletişimi sağlayacak. Ama tabi tüm bunların senkron olarak çalışması için ilk önce Chang’e 4‘ün sorunsuz bir şekilde aya iniş yapması gerekiyor.

University of Chinese Academy of Sciences araştırmacısı Yingzhuo Jia tarafından yayınlanan makalede Chang’e 4 aracının görevleri şu şekilde özetlenebilir;

  • Ayın yüzey sıcaklığını ölçmek
  • Ay kayalarının/topraklarının kimyasal bileşimlerini ölçmek
  • Düşük frekanslı radyo dalgalarının gözlemlemek
  • Kozmik ışınlarla ilgili araştırma
  • Taç küre ile ilgili radyasyon karakteristikleri, mekanizması, evrimi ve taşınması hakkında araştırma

Aya gönderilen en büyük bilimsel keşif aracı olan Chang’e 4 iniş alanının içinde %10 oranında demir oksit (FeO) ve milyonda 4-5 parça toryum bulacağı tahmin ediliyor.

YORUM YAP

Yorumunuzu giriniz!
Lütfen adınızı buraya girin